آزمایش تابستانی: فصلی بدون پیمایش بیپایان
آزمایشی برای توجه، حضور و دستیابی به آرامش بیشتر
من این تابستان را «آزمایش تابستانی» نامیدهام. این آزمایش به معنای عقبنشینی به سکوت یا ترک فناوری نیست؛ بلکه تلاشی است برای محدود کردن آگاهانه زمان استفاده از صفحهنمایش به منظور هدایت بهتر توجه روزانهام.
اخیراً متوجه شدم که بیشتر از آنچه قصد داشتم، وقت خود را آنلاین میگذرانم. نگاهی سریع به تلفنم اغلب به یک غوطهوری طولانی در شبکههای اجتماعی، ایمیلها و دیگر حواسپرتیها تبدیل میشد. این وضعیت باعث خستگی چشمانم، پراکندگی توجهام و پر شدن لحظاتی که قبلاً به خیالپردازی یا بیحوصلگی اختصاص داشت، با پیمایش بیپایان میشد. اگرچه این وضعیت باعث ناراحتی جدی نمیشد، اما نوعی نگرانی ظریف در مورد چگونگی ربوده شدن آسان تمرکزم ایجاد کرد.
توجه تجربه ما را شکل میدهد و بر روابط، خلاقیت و بهزیستی کلی تأثیر میگذارد. مطالعات نشان میدهند که استفاده مکرر از شبکههای اجتماعی میتواند منجر به حواسپرتی و خستگی ذهنی شود، در حالی که کاهش آن ممکن است به بهبود بهزیستی و کاهش علائم اضطراب یا افسردگی کمک کند. به همین ترتیب، کمتر چک کردن ایمیل میتواند استرس را کاهش دهد.
مسئله خود فناوری نیست، بلکه رابطه ما با آن است. با درک این موضوع، تصمیم گرفتم نسبت به استفاده از فناوری و تأثیر آن بر توجهام آگاهتر باشم.
1. تمرین مشاهده چیزها
مستندسازی دیجیتال مداوم میتواند تجربیات را از طریق لنز اشتراکگذاری احتمالی فیلتر کند. این تابستان، تمرکزم بر مشاهده بدون ثبت است. یک غروب آفتاب نیازی به عکس ندارد، یک فکر نیازی به انتشار ندارد و یک لحظه نیازی به اشتراکگذاری ندارد. میتوان آن را به سادگی تجربه کرد.
شروع به توجه بیشتر به جزئیات کوچک کردهام: صدای پرندگان، زنبور روی اسطوخودوس، نور روی میز آشپزخانه و بوی گلهای شب. در دنیای شلوغ، هدایت عمدی توجه احساس بازسازی میدهد.
2. شروع یک دفترچه تابستانی
به جای مراجعه به تلفنم، به دفترچهام روی میآورم. برخی روزها به بررسی سوالات، طراحی یا طوفان فکری میپردازم؛ روزهای دیگر، چیزهای بیمعنی مینویسم. دفترچهنویسی فضایی را فراهم میکند که نیازی به اصلاح یا اشتراکگذاری ندارد. این یک محل نادر برای فکر کردن بدون اجرا است.
بسیاری از ما عادت به خلق برای دیگران داریم و لذت خلق برای خودمان را فراموش کردهایم. بگذارید دفترچهتان نامرتب و ناتمام باشد، پر از ایدههای خط خورده، مشاهدات تصادفی و رویاها. این یک دستنوشته برای دیگران نیست؛ بلکه دفتر بازی شماست. نیازی به کامل بودن ندارد، فقط باید اصیل باشد.
3. وقتی بیقرار هستید، بپرسید: «امروز به چه چیزی علاقه دارم؟»
متوجه شدم که چقدر سریع میخواهم لحظات خالی را پر کنم. وقتی احساس بیحوصلگی یا بیقراری میکنم، اغلب به تلفنم مراجعه میکنم تا احساس کنم که مفید هستم. اکنون از خودم میپرسم: «امروز به چه چیزی علاقه دارم؟»
گاهی اوقات خواندن، باغبانی، پیادهروی، یوگا، پازل یا گذراندن وقت با سگم را انتخاب میکنم. فعالیت کمتر از ذهنیت اهمیت دارد. به جای مصرف محتوای الگوریتممحور، میتوانیم چیزی را انتخاب کنیم که واقعاً به آن علاقه داریم. اگر چیزی به ذهن نمیرسد، ممکن است به این معنی باشد که فراموش کردهایم قبل از عمل، گوش دهیم.
در حالی که این را مینویسم، آزمایش همچنان ادامه دارد. نمیدانم نتایج نهایی چه خواهد بود، اما در حال حاضر احساس حضور بیشتری میکنم. سر و صدای کمتری وجود دارد و فوریت کمتری حس میشود، و فضای بیشتری برای مشاهده، تعجب یا به سادگی بودن وجود دارد.
منابع
- هانکوک، ج.تی.، لیو، س.اکس.، لوو، م.، و میچکوفسکی، ه. (2022). شبکههای اجتماعی و بهزیستی روانی: یک متاآنالیز. مجله روانشناسی, 148(1–2), 1–26.
- کوشلف، ک.، و دان، ای.دبلیو. (2015). کمتر چک کردن ایمیل استرس را کاهش میدهد. رفتار کامپیوتری در انسان, 43, 220–228.
- لمبرت، ج.ای.، بارنستبل، ج.، مینتور، ای.، کوپر، آی.، و مکایوان، دی. (2022). یک هفته فاصله گرفتن از شبکههای اجتماعی بهبود بهزیستی، افسردگی و اضطراب را به همراه دارد. روانشناسی سایبری، رفتار و شبکههای اجتماعی, 25(5), 287–293.
- رید، پی.، فوکس، تی.، و خله، م. (2023). کاهش استفاده از شبکههای اجتماعی باعث بهبود سلامت جسمی و بهزیستی میشود: یک مطالعه کنترلشده تصادفی. مجله علوم رفتاری در فناوری, 8, 140–147.