یک ترفند برای کاهش ناامیدی و رنج ما
نکات کلیدی
- کلمه «باید» به عنوان ابزاری برای یادگیری و رشد در ذهن ما عمیقاً جای گرفته است.
- فاصله بین انتظارات و واقعیت میتواند منجر به رنج و ناامیدی شود.
- توقف برای بررسی استفاده از «باید» میتواند به تغییر روایتهای ما کمک کند.
- ما کنترل باورها، تصمیمها و شخصیت خود را داریم، حتی زمانی که واقعیت با انتظارات ما همخوانی ندارد.
بیمار من هنری
تصور کنید ۵۳ ساله هستید، در شغل خود مستقر شدهاید، قبضها را مدیریت میکنید و از زندگی خانوادگی لذت میبرید. ناگهان لرزش دستها و سفتی حرکات را متوجه میشوید. با فرض اینکه فقط پیری است، آن را به پزشک خود میگویید و تشخیص بیماری پارکینسون را دریافت میکنید.
هنری (نام مستعار) با این موضوع مواجه شد، اما آنچه او را بیشتر آزار میداد، خود بیماری نبود. بلکه گفتگوی درونی بود:
«من باید کار کنم. هنوز جوان هستم. نباید مجبور باشم به ناتوانی بروم.»
از دست دادن هویت خود به عنوان تامینکننده خانواده ویرانگر بود و منجر به افسردگی و اضطراب شد. آسیب دیدگی کمر نیز سلامت روانی او را بیشتر تحت فشار قرار داد.
در یک ویزیت کلینیک، همسر حمایتگر هنری با ناامیدی گفت:
«باید داروهایت را به موقع مصرف کنی و باید طبق گفته دکتر ورزش میکردی.»
این توصیه، اگرچه آشنا بود، ناگهان سخت به نظر میرسید. کلمه «باید» هنری را عذاب میداد.
کلمهای که ما را عذاب میدهد
کلمه «باید» در زبان روزمره ما رایج است و به خود و دیگران خطاب میشود.
«من باید بتوانم کارهای سادهای مثل بازی با نوهام انجام دهم. چرا اینقدر خستهام؟»
بیمار دیگری با پارکینسون این احساس را بیان کرد.
همه ما اهدافی داریم و به سوی خود ایدهآلمان تلاش میکنیم. کلمه «باید» میتواند ما را به سوی این اهداف هدایت کند. علوم اعصاب نشان میدهد که «باید» در مغز ما جای گرفته است و به ما کمک میکند تا واقعیت را با انتظارات مقایسه کنیم. این مقایسه یک سیگنال خطا ایجاد میکند که یادگیری و سازگاری را تشویق میکند.
با این حال، همین مکانیزم میتواند باعث رنج شود وقتی که تفاوتهای بین واقعیت و انتظارات به عنوان شکستهای شخصی دیده میشوند.
بیش از ۲۵۰۰ سال پیش، بودیسم رنج را ناشی از این فاصله شناسایی کرد. حقیقت اول نجیبانه، دوکه—که اغلب به «زندگی پر از رنج است» ترجمه میشود—را به عنوان احساسی مداوم که زندگی انتظارات ما را برآورده نمیکند، توصیف میکند.
به طور مشابه، فیلسوفان رواقی توصیه میکردند که بر آنچه میتوانیم کنترل کنیم (باورها، تصمیمها، شخصیت) تمرکز کنیم و آنچه را نمیتوانیم (بدن، اموال، شهرت، رفتار دیگران) رها کنیم.
ایجاد تغییر زبانی
اینجا یک روش عملی است: به واژگان خود توجه کنید. اگر خود را در حال استفاده از «باید» میبینید، مکث کنید و تأمل کنید:
- این را به چه کسی میگویم؟
- چرا از این کلمه استفاده میکنم؟
- چه فرضیاتی دارم؟
- آیا میتوانم آن را دوباره فرموله یا بازنویسی کنم؟
به جای گفتن «باید ورزش کنم»، سعی کنید بگویید «دوست دارم امروز ورزش کنم».
به جای «باید سپاسگزار باشم»، میتوان پذیرفت که «امروز ناامیدم».
این تغییرات کوچک زبانی میتواند به تغییرات احساسی منجر شود. در حالی که نمیتوانیم همه ناامیدیها را از بین ببریم، میتوانیم رنج اضافی که به خود تحمیل میکنیم را کاهش دهیم.
نتیجهگیری
در یک ویزیت اخیر، هنری با دیدگاه مثبت خود مرا شگفتزده کرد. همسرش پیشرفت آنها را به اشتراک گذاشت:
«راهی پیدا کردیم که او داروهایش را به موقع مصرف کند. او هر زمان که ممکن است ورزش میکند و تازه از سفری به تگزاس برگشتهایم. بچههایمان متوجه شدند که او بهتر از سال گذشته است.»
هنری افزود:
«کوچکترین فرزندمان دختری به دنیا آورد. ما نوهمان را دوست داریم و میخواهم برای او زندگی کنم.»
بهبود هنری به دلیل تغییر در علائم پارکینسون او نبود، بلکه به این دلیل بود که او معنای جدیدی در زندگی پیدا کرد. این چیزی است که میتوانیم کنترل کنیم، حتی زمانی که شرایط به نفع ما نیست.