زنی در آینه اتاق پرو: درباره پریمنوپاز، تمایل و تلاش برای دوست داشتن خود با مهربانی
درباره پریمنوپاز، تمایل و تلاش برای دوست داشتن خود با مهربانی
او غمگین و دور به نظر میرسید و تمایلی به صحبت نداشت. در چنین لحظاتی معمولاً گفتگو را به سمت موضوعات روزمره میبرم تا احساسات متلاطم را آرام کنم. اما این بار او گفتگو را آغاز کرد.
«این آخر هفته آفتابی بود،» او شروع کرد. «بنابراین من و خانوادهام به دریاچه رفتیم.»
لبخند زدم، خوشحال که غمش تنها برداشت من بود.
«برای اولین بار امسال مایو پوشیدم. اینجا خیلی سرد بوده.» همچنان لبخند میزدم و سر تکان میدادم. «قبل از ترک اتاق پرو، نگاهی به خودم در آینه انداختم. خیلی حالم را خراب کرد. نمیدانم چطور میتوانم از این وضعیت بیرون بیایم.»
سکوتی برقرار شد. به او فضا دادم، اما او چیزی نگفت.
پرسیدم: «چه چیزی باعث شد حالت خراب شود؟»
«خودم را نشناختم. متورم، خسته. قبلاً خوشقیافه بودم.» مکث کرد. «فکر اینکه شاید هرگز دوباره دوست داشته نشوم، همین بود که حالم را خراب کرد. با از دست دادن زنانگیام، حق دوست داشته شدن، خواسته شدن و مورد تمایل بودن را هم از دست میدهم. دارم محو میشوم. شوهرم من را نمیخواهد. وقتی جوانتر بودیم، او فقط بهطور ملایمی من را میخواست—بیشتر وقتی دیگران من را میخواستند. حالا هیچ شانسی ندارم.»
پرسیدم: «عشق برای تو چیست؟ آیا همان تمایل است؟ آیا او را دوست داری؟ آیا به او تمایل داری؟»
«همین است،» او پاسخ داد. «پریمنوپاز دارد من را تغییر میدهد. شاید باید یاد بگیرم خودم را دوست داشته باشم. دارم به کسی جدید تبدیل میشوم. تمایل زیادی ندارم و احساس نمیکنم که شایسته تمایل باشم. انرژیام اغلب کم است. دوست دارم، اما به شکلی که هنوز نمیتوانم درک کنم. کمانرژی بودن باعث میشود احساس نکنم شایسته محبت باشم. گاهی حتی احساس میکنم از دریافت آن بیمیل هستم—انگار که نیاز به انرژی دارد که من ندارم.»
دوباره سکوت.
«و بنابراین عمل میکنم. تظاهر میکنم. صدایم را بالا میبرم، لبخند میزنم و نوازشی میکنم. بخشی از من محاسبه میکند که چه زمانی میتوانم بالاخره استراحت کنم، دور از نگاه همه. اما بعد نگاه خودم من را در آن اتاق پرو گرفت. آن پیرزن کیست؟ هیچکس نمیتواند او را دوست داشته باشد. چطور کسی میتواند خودش را اینقدر رها کند؟»
نفس عمیقی کشید. «هر وقت برای خستگیام کمک میخواهم، پزشکان درمان هورمونی پیشنهاد میدهند، اما من قبول نمیکنم. میدانم چه بر سرم میآورند. از بیرون، من طبیعی به نظر میرسم. سطح خونم میگوید که طبیعی هستم. بنابراین سعی میکنم راهی طبیعی برای پیر شدن با مهربانی پیدا کنم. اما پیدا کردن آن مهربانی—بهویژه نسبت به خود—سخت است.»
زیر نگاه
این گفتگو با من باقی مانده است زیرا بسیاری از آنچه فلسفه درباره بودن به عنوان بدنی در میان دیگران میگوید را در بر میگیرد.
به آینه فکر کنید. ژان پل سارتر اشاره کرد که ما بخش زیادی از زندگیمان را زیر نگاه دیگران میگذرانیم. وقتی کسی به ما نگاه میکند، ما به یک شیء در دنیای او تبدیل میشویم. اضطراب مشتری من نه توسط شخص دیگری، بلکه توسط نگاه خودش در آینه تحریک شد. او نگاه را آنقدر عمیق درونی کرده بود که اکنون میتوانست آن را بر خود اجرا کند. «آن پیرزن کیست؟» صدای تماشاچیای است که او دههها با خود حمل کرده بود، اکنون پشت چشمان خودش نشسته است. نگاه برای عمل کردن به کس دیگری نیاز ندارد.
اما به این فکر کنید که بدن او قبل از حکم چه بود. موریس مرلو-پونتی استدلال کرد که ما بدنهایمان را مانند دارایی نداریم؛ ما بدنهایمان هستیم و از طریق آنها جهان را تجربه میکنیم. بدن زیسته چیزی نیست که باید قضاوت شود، بلکه وسیلهای است که از طریق آن لمس میکنیم، شنا میکنیم، کودکی را در آغوش میگیریم، خورشید را احساس میکنیم. تراژدی آینه این است که از بدن میخواهد که زیسته بودن را متوقف کند و به یک شیء برای قضاوت تبدیل شود. رنج او در فاصله بین بدنی که او است و بدنی که میبیند، قرار دارد.
سپس عمیقترین چیزی که او گفت: اینکه دریافت محبت به کار تبدیل شده است. این رادیکالتر از احساس نکردن تمایل است. محبت چیزی از گیرنده میخواهد—باز بودن، توانایی برای شناخت اینکه دیگری به سمت شما دراز میکند. وقتی خسته هستید، حتی دوست داشته شدن نیاز به انرژی دارد که ندارید. عشق فقط چیزی نیست که ما را پر کند؛ ظرفیتی است که باید به اندازه کافی خوب باشیم تا اجازه دهیم وارد شود. لطافت تنها داده نمیشود؛ بلکه متابولیزه میشود—و متابولیسم، در پریمنوپاز، دقیقاً چیزی است که در حال تغییر است.
سؤال واقعی
سؤال او خود را دوباره تنظیم میکند. او فکر میکرد مشکل عدم تمایل است. او به چیزی صادقانهتر فکر کرد: اینکه تمایل و عشق از هم جدا شدهاند و عشقی که ابتدا از دست رفته بود، عشق شوهرش نبود. انگار که او وظایفش را کنار گذاشت و دریافت که بدون آنها، دیگر احساس نمیکند که شایسته محبتی است که دنیایش را کنار هم نگه داشته بود.
سیمون دوبووار استدلال کرد که زن به دنیا نمیآید، بلکه ساخته میشود—از یک عمر شنیدن اینکه بدنش برای چیست، ساخته میشود. مشتری من بیشتر زمانی خواسته میشد که دیگران او را میخواستند: بهطور دست دوم خواسته میشد، به عنوان چیزی که دیگران آرزو میکردند، ارزشمند بود. جای تعجب نیست که وقتی نگاه خارجی سرد شد، او احساس کرد که حق وجودش را از دست داده است. اما بینش دوبووار همچنین یک در است. اگر زنانگی ساخته میشود، میتواند بر اساس شرایط متفاوتی که زنی برای خود تعیین میکند، بازسازی شود. «شاید من باید یاد بگیرم خودم را دوست داشته باشم،» او گفت، تقریباً بهطور گذرا، انگار که یک شکست بود. من فکر میکنم این جمله صادقانهترین و امیدوارکنندهترین جملهای بود که او گفت.
به خود مهربانی ببخشیم
واژهای برای آنچه او به دنبالش بود وجود دارد: مهربانی. او آن را مانند اکثر ما استفاده کرد—پیر شدن با مهربانی، که معمولاً به معنای آرام، بدون تبدیل شدن به یک بار است. اما معنای قدیمیتری وجود دارد. Gratia در لاتین و χάρις در یونانی به معنای لطفی بیاستحقاق، چیزی که بهطور آزادانه داده میشود، بود. وقتی از کسی تشکر میکنیم، ارزشی بر آنچه داده شده میگذاریم، هم دهنده و هم هدیه را شرافتمند میکنیم. مهربانی گفتگویی با چیزی مهربانتر از خودمان باز میکند. این تنها یک تشکر است، اما دری بالاتر را باز میکند.
مهربانی داده میشود، نه کسب میشود. این عشقی است که نیاز ندارد شما ابتدا شایسته باشید. یافتن مهربانی نسبت به خود به معنای رسیدن به یک استاندارد نیست. این به معنای متوقف کردن قضاوت در آینه و شروع به زیستن در بدنی است که هنوز اینجاست—خسته، متورم، در حال تغییر، زنده، او را از یک آخر هفته آفتابی در دریاچه عبور میدهد.
این همان کار سختی است که او نام برد. نه هورمون مناسب یا وقار مناسب سن، بلکه گسترش نگاهی که او منتظر دریافت آن از دیگران بود، به خود. زنی که در آینه است، پیرزنی نیست که هیچکس نتواند او را دوست داشته باشد. او کسی است که یاد میگیرد، دیر و در برابر تمام وزن آموزشهایش، که برای ارزشمند بودن به لطافت خود نیازی به خواسته شدن ندارد.
او در حال تبدیل شدن به کسی جدید است. تنها سؤال این است که آیا او با آن شخص جدید به عنوان یک منتقد ملاقات خواهد کرد—یا به عنوان یک دوست.