توهم تخصص
نکات کلیدی
- انسانها بهطور طبیعی به یادگیری از دیگران تمایل دارند، اما همچنین دفاعهای قوی در برابر فریب دارند.
- مهارت واقعی یک جادوگر در تبدیل یک مخاطب شکاک به یک مخاطب کاملاً درگیر است.
- اغلب لازم است تعیین کنیم که آیا کسی در زمینههایی که ما تخصص نداریم، واقعاً متخصص است یا خیر.
در اوج قرنطینههای کووید-۱۹، بسیاری از استارتاپها، از جمله ما، برای حفظ روحیه تیمی به فعالیتهای تیمسازی از راه دور روی آوردند. یکی از این فعالیتها شامل یک نمایش جادویی مجازی بود. ده نفر از ما در یک تماس زوم جمع شدیم تا توسط یک جادوگر سرگرم شویم.
جادوگر بودن یک حرفه چالشبرانگیز است. نیاز به تمرین گسترده دارد و فضای کمی برای اشتباه باقی میگذارد، زیرا مخاطبان مشتاقند رازهای پشت ترفندها را کشف کنند. اجرا بهصورت آنلاین لایه دیگری از دشواری را اضافه میکند، زیرا مخاطبان به گرافیکهای پیشرفته کامپیوتری و بازیهای ویدئویی واقعی عادت کردهاند و نسبت به توهمات روی صفحه نمایش شکاک هستند.
جادوگر مجازی ما با جمعیتی سخت مواجه بود. ما گروهی شکاک بودیم که قصد داشتیم هر ترفندی که او در آستین داشت را تشریح کنیم. ما دستورالعملها را دنبال کردیم تا دسته کارتهای خود را بیاوریم. در طول اجرای اصلی، هرکدام از ما یک کارت تصادفی انتخاب کردیم و شگفتزده شدیم وقتی که جادوگر بهدرستی آنها را شناسایی کرد. هیچ آینه یا سطح بازتابی وجود نداشت، که این کار را بهنظر جادویی واقعی میرساند.
تجربه لذتبخش بود، حتی اگر کد جادوگر به این معنی بود که ما هرگز یاد نگرفتیم چگونه ترفند انجام شد. با این حال، میتوانیم درباره دینامیکهای اجتماعی در حال انجام صحبت کنیم. علیرغم شکاکیت اولیهمان، جادوگر موفق شد ما را بهدست آورد. ما بهطور داوطلبانه به یک مخاطب درگیر تبدیل شدیم و به اجرا تسلیم شدیم.
عبور از دیوارهای دفاعی ما
روانشناسان تکاملی پیشنهاد میکنند که در حالی که انسانها برای یادگیری از یکدیگر طراحی شدهاند، ما همچنین مکانیسمهای دفاعی قوی در برابر فریب داریم. دانشمند شناختی دن اسپربر و همکارانش «هوشیاری اپیستمیک» را توصیف میکنند، مجموعهای از فرآیندهای شناختی که به ما کمک میکنند تا قابلاعتماد بودن منابع اطلاعات را ارزیابی کنیم.
هنگام مشاهده کسی، ما اطلاعات را در سطوح مختلف پردازش میکنیم. در طول نمایش جادویی، توجه صریح ما بر روی تشخیص هر نشانهای از فریبکاری متمرکز بود، در حالی که پردازش ضمنی ما لحن، سرعت، انتقالهای روان و عدم تردید جادوگر را جذب میکرد.
یک توهم موفق نقاط کور شناختی را بهرهبرداری میکند، اما تجربه همچنین به شکاکیت و احساسات ما بستگی دارد. جادوگر نیازی به شکستن هوشیاری ما نداشت؛ او با ارائه سیگنالهایی که ما با شایستگی مرتبط میکنیم، مانند روانی و اعتماد به نفس، از آن عبور کرد. اگر مخاطب در حالت هوشیاری بالا باقی بماند، اجرا به یک بازجویی تبدیل میشود تا یک تجربه لذتبخش.
استادان در کار
تحقیقات توسط چیا-جونگ تسای بررسی کرد که چگونه مردم تخصص را ارزیابی میکنند. در یک مطالعه، هر دو نوازنده مبتدی و حرفهای خواسته شدند تا برندگان مسابقات موسیقی کلاسیک را شناسایی کنند. شرکتکنندگان به سه گروه تقسیم شدند: یکی به صدا گوش داد، دیگری ویدئو با صدا تماشا کرد، و سومی ویدئوی بیصدا را تماشا کرد.
شگفتآور بود که هم مبتدیان و هم حرفهایها در شناسایی برندگان هنگام تماشای ویدئوی بیصدا دقیقتر بودند. بدون شنیدن یک نت، آنها به نشانههای بصری مانند اعتماد به نفس فیزیکی و حرکت روان تکیه کردند که مهمتر از خود موسیقی بود.
این پدیده در طول نمایش جادویی ما مشهود بود. در حالی که ما بر تشریح هر ترفند متمرکز بودیم، بهطور ناخودآگاه تحت تأثیر اجرای روان و سرعت جادوگر قرار گرفتیم. این نشانهها به خود ترفند کمک نکردند اما به خلع سلاح شکاکیت ما کمک کردند.
برای اینکه بهعنوان متخصص در زمینههای خود شناخته شویم، باید یاد بگیریم که نشانههای استادی را ارسال کنیم. اغلب، ما بر روی کامل کردن مکانیک کارمان تمرکز میکنیم، با این فرض که شایستگی واضح خواهد بود. با این حال، همانطور که مطالعه ویدئوی بیصدا نشان میدهد، مخاطبان به روانی بهعنوان یک میانبر تکیه میکنند. تمرین اجرای روان سطحی نیست؛ بلکه نشانهای از شایستگی است و به مخاطبان اجازه میدهد تا آرام شوند و از تجربه لذت ببرند.
منابع
- Tsay, C. (2013). Sight over sound in the judgment of music performance. Proceedings of the National Academy of Sciences, 110(36), 14580-14585.
- Mercier, H., & Sperber, D. (2011). Why do humans reason? Arguments for an argumentative theory. Behavioral and Brain Sciences, 34(2), 57-74.
- Ambady, N., & Rosenthal, R. (1992). Thin slices of expressive behavior as predictors of interpersonal consequences: A meta-analysis. Psychological Bulletin, 111(2), 256–274.