درمان انسانگرایانه: تعریف، انواع، تکنیکها و اثربخشی
درمان انسانگرایانه چیست؟
درمان انسانگرایانه بر توانمندیها و پتانسیلهای ذاتی افراد تأکید دارد و بر رشد شخصی و تحقق فردی متمرکز است. این رویکرد به مراجعان توصیه میکند که بر زمان حال تمرکز کنند و مسئولیت رفتارهای خود را بپذیرند. این روش شامل انواع مختلفی از درمانها مانند درمان متمرکز بر مراجع و درمان وجودی است که هر کدام برای حمایت از نیازهای فردی طراحی شدهاند.
انواع درمان انسانگرایانه
درمان انسانگرایانه شامل چندین نوع است:
- درمان متمرکز بر مراجع: که به عنوان درمان متمرکز بر شخص نیز شناخته میشود، این رویکرد غیرمستقیم به مراجعان اجازه میدهد که محتوای جلسه را هدایت کنند. درمانگران با همدلی و پذیرش بیقید و شرط، به عنوان شریک برابر عمل میکنند.
- درمان وجودی: این روش فلسفی به افراد کمک میکند تا معنای زندگی و نقش خود در جهان را بررسی کنند و مسئولیت انتخابهای خود را بپذیرند و به دنبال هدف باشند.
- درمان گشتالت: بر تجربیات فعلی تمرکز دارد و بر درک و معنا دادن به تجربیات فردی به جای تمرکز بر گذشته تأکید میکند.
- لوگوتراپی: هدف آن کمک به افراد برای یافتن هدف و معنا برای تحمل دشواریهاست که میتواند بهبود سلامت روانی و کاهش علائم افسردگی، سوگ و تروما را به همراه داشته باشد.
- درمان روایت: بر داستانهای شخصی تمرکز دارد و به افراد کمک میکند تا ارزشها و مهارتهای خود را شناسایی کرده و آنها را از مشکلات خود جدا کنند.
انتخاب نوع مناسب درمان انسانگرایانه به اهداف و علائم فرد بستگی دارد.
تکنیکها
درمانگران انسانگرا از چندین تکنیک برای حمایت از تغییر استفاده میکنند:
- همخوانی: درمانگران با صداقت، باز بودن و اصالت با مراجعان رفتار میکنند.
- درک همدلانه: درمانگران احساسات و بیانات مراجع را درک و به او منتقل میکنند تا اطمینان حاصل شود که مراجع احساس شنیده شدن و درک شدن میکند.
- گوش دادن بازتابی: شامل گوش دادن فعال و خلاصه کردن کلمات مراجع است که بیانات آنها را تقویت و سوءتفاهمها را روشن میکند.
- پذیرش بیقید و شرط: درمانگران مراجعان را بدون قضاوت میپذیرند و خودارزشی، رشد شخصی و خودآگاهی را تقویت میکنند.
ذهنآگاهی نیز ممکن است برای افزایش آگاهی از لحظه حاضر استفاده شود. این تکنیکها هدفشان ترویج خودآگاهی و توانمندسازی مراجعان برای هدایت رفتار خود و دستیابی به اهداف شخصی است.
درمان انسانگرایانه در چه مواردی کمک میکند
درمان انسانگرایانه در شرایط مختلف سلامت روانی به کار رفته است، از جمله:
- اضطراب
- افسردگی
- کمبود اعتماد به نفس
- اختلال هراس
- اختلالات شخصیتی
- اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)
- روانپریشی
- مشکلات رابطهای
- مصرف مواد
- تروما
همچنین میتواند برای افرادی که به دنبال رشد شخصی هستند و تمرکز بر شرایط خاص ندارند، مفید باشد.
مزایای درمان انسانگرایانه
درمان انسانگرایانه همدلی و حمایت ارائه میدهد و درمانگران آموزش دیدهاند تا بدون قضاوت گوش کنند. این رویکرد افراد را با تمرکز بر ویژگیهای مثبت توانمند میسازد و آنها را تشویق میکند تا به طور فعال در درمان خود شرکت کنند. این روش به توسعه مهارتهای مقابلهای مانند حل مسئله و کاهش استرس کمک کرده و خودارزشی و خودکارآمدی را تقویت میکند.
اثربخشی
تحقیقات نشان میدهد که درمان انسانگرایانه میتواند به طور مؤثری به اختلالات و چالشهای مختلف بپردازد:
- یک بررسی در سال ۲۰۱۳ نشان داد که درمان متمرکز بر مراجع برای افسردگی، روانپریشی، مشکلات رابطهای و تروما مؤثر است.
- یک مطالعه در سال ۲۰۱۷ نشان داد که مشاوره انسانگرایانه بهبود علائم عاطفی در جوانان را به همراه دارد.
- یک آزمایش در سال ۲۰۱۹ درمان متمرکز بر مراجع را با درمان شناختی رفتاری متمرکز بر تروما مقایسه کرد و کاهش قابل توجه علائم در کودکان با درمان متمرکز بر مراجع را نشان داد، اگرچه CBT برای مادران مؤثرتر بود.
مواردی که باید در نظر گرفت
درمان انسانگرایانه جامع و بر زمان حال متمرکز است و بر مسئولیت شخصی و اقدام مستقیم تأکید دارد. ممکن است برای افرادی که ترجیح میدهند به رویکردی ساختاریافتهتر بپردازند یا نیاز به پرداختن به مشکلات خاص دارند، مناسب نباشد. نیازها و اهداف خود را در نظر بگیرید تا تعیین کنید آیا درمان انسانگرایانه مناسب است.
چگونه با درمان انسانگرایانه شروع کنیم
برای شروع درمان انسانگرایانه، یک درمانگر که در این رویکرد تخصص دارد پیدا کنید. میتوانید از ارائهدهنده اصلی مراقبتهای بهداشتی خود درخواست ارجاع کنید یا در فهرستهای آنلاین جستجو کنید. یک مشاوره اولیه را در نظر بگیرید تا مطمئن شوید که تطابق خوبی وجود دارد. یک درمانگر غیرقضاوتی و همدلانه میتواند به ساختن اتحاد درمانی قوی کمک کند که برای نتایج موفقیتآمیز حیاتی است.