ترمیم زخمها و زخمهای ترمیم
نکات کلیدی
- ترک یک رابطه سمی میتواند ضررهای به تعویق افتاده را آشکار کند.
- وابستگی حتی زمانی که بدرفتاری شناخته میشود، ادامه دارد.
- ترمیم میتواند دردناک باشد و نشاندهنده این است که بهبودی در حال وقوع است.
- غم، گناه و ترس میتوانند به عنوان زخمهای تطبیقی دیده شوند.
یکی از چالشهای مهم در درمان، مدیریت انتظارات بیماران از ترمیم است. بسیاری تصور میکنند یا امیدوارند که ترمیم به معنای تجربه درد کمتر هر روز است. انتقال این موضوع که خود ترمیم میتواند دردناک باشد و ممکن است نوع خاصی از زخم را به همراه داشته باشد که میتوانیم آن را «زخمهای تطبیقی» بنامیم، دشوار است. این زخمها نشاندهنده این هستند که ترمیم در حال وقوع است.
داستان النا
به داستان النا توجه کنید. اولین شب پس از ترک ازدواجش، با چراغ راهرو روشن خوابید. کسی نبود که به تا کردن حولههایش انتقاد کند، لبخندهایش به پیامها را زیر سوال ببرد یا درباره انتخابهای لباسش نظر دهد.
به مدت ۱۶ سال، شوهرش، مارک، داستانهای او را در شام اصلاح میکرد، به نظراتش میخندید — اغلب در حضور دیگران — و وقتی گریه میکرد او را حساس میخواند. پس از مشاجرات، او را برای روزها نادیده میگرفت.
او یاد گرفت که مکالمات را قبل از صحبت تمرین کند، پیامهای بیضرر را برای جلوگیری از بازجویی حذف کند و دیدار با دوستانی که «ایدهها را به ذهنش میانداختند» را متوقف کند. در نهایت، او باور کرد که مشکل ناتوانی او در خوشحال نگه داشتن مارک است.
در درمان، او در ابتدا به دنبال تکنیکهایی برای برقراری ارتباط بهتر بود. در عوض، او کشف کرد که چقدر از ازدواجش شامل پیشبینی واکنشهای مارک بود. درمانگر او به او نگفت که ترک کند، بلکه ترسهایش، وابستگی مالیاش و تفاوت بین سازش و کنترل اجباری را بررسی کرد. شش ماه بعد، او برای یک آپارتمان کوچک قرارداد اجاره امضا کرد.
او تصور میکرد آزادی حس رهایی خواهد داشت، مانند نفس کشیدن پس از زیر آب بودن. در عوض، خود را در راهروهای سوپرمارکت گریهکنان یافت، قادر به تصمیمگیری درباره غلات صبحانه بدون نظر مارک نبود. حتی تصمیمات جزئی بدون تایید یا اعتراض او خطرناک به نظر میرسیدند.
ترک تاریکی، اولین چیزی که آسیب میزند، نور است.
دوستانشان تماس گرفتن را متوقف کردند. برخی روایت مارک را باور کردند که درمان او را خودخواه کرده است، در حالی که دیگران تصمیم گرفتند طرفی نگیرند. خانه خانوادگی برای او باقی ماند؛ دخترش، لوسی، بین دو آدرس جابجا میشد، کیف مدرسهاش هرگز کاملاً باز نمیشد.
یکشنبهای، لوسی از ترک خانه پدرش امتناع کرد و به النا از طریق تلفن گفت: «پدر میگوید تو خانواده را به خاطر اینکه میخواستی خوشحال باشی، شکستی.»
النا میخواست هر تحقیر، هر شام خاموش، هر عذرخواهی اجباری را توضیح دهد. اما لوسی یک کودک بود، نه شاهدی برای دفاع از او.
در درمان، النا پرسید: «اگر ترمیم قرار است مرا نجات دهد، چرا همه را از من گرفته است؟»
آنچه النا سوگواری میکرد، پیچیده بود: صبحهای خوب مارک، تعطیلات، شوخیهای مشترک. او دلتنگ داشتن کسی برای تماس گرفتن وقتی ماشین خراب میشد بود. او دلتنگ عکسهای خانوادگی بود که در آن همه به نظر خوشحال میآمدند. حتی دلتنگ خودی بود که باور داشت ازدواج بهبود خواهد یافت اگر بیشتر تلاش کند. و او احساس شرم میکرد که دلتنگ اوست.
درمانگرش به او گفت: «ترک زندان به معنای ورود به آزادی نیست. گاهی اوقات وارد زندان بزرگتری به نام «آزادی» میشوی با قوانین ناشناخته، و دلتنگ زندان کوچکتر میشوی. اما یک روز بیدار میشوی و متوجه میشوی که این متوقف شده است. آن زمان است که میدانی آزاد هستی.»
با گذشت زمان، او متوجه شد که وابستگی با شناخت بدرفتاری ناپدید نمیشود و بهبودی تضمینکننده آرامش فوری نیست.
درمان چالشهای خود را داشت. وقتی النا یاد گرفت خشم را تشخیص دهد، گاهی به لوسی تشر میزد. وقتی شروع به گفتن نه کرد، گاهی هر درخواست را به عنوان یک تهدید اشتباه میگرفت. آزادی ناآشنا بود و تلاشهای اولیه او برای اعمال آن ناقص بود.
یک سال بعد، لوسی پرسید آیا میتوانند کیک بپزند. النا یک کمد را باز کرد که با موادی که خودش انتخاب کرده بود، پر شده بود. دختری که زمانی مادرش را در حال ناپدید شدن میدید، اکنون او را میدید که تصمیم میگیرد، تردید میکند و گاهی نظرش را تغییر میدهد.
النا هنوز برای ازدواج سوگواری میکرد و برخی روابط همچنان متشنج بودند. ترمیم او را از یک نوع زخم آزاد کرده بود، در حالی که او را با دیگران مواجه میکرد: غم آیندهای خیالی، گناه به هم ریختن خانواده و مسئولیت دلهرهآور تبدیل شدن به خود.
بهبودی به او میآموخت که قابل مشاهده بودن نیز میتواند دردناک باشد.