شواهد نشان میدهد مواجهه با مواد شیمیایی مختلکننده هورمون از قبل از تولد آغاز میشود: گزارش UNEP–WHO
مقدمه
گزارش اخیر برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد (UNEP) و سازمان جهانی بهداشت (WHO) نشان میدهد که مواجهه با مواد شیمیایی مختلکننده غدد درونریز (EDCs) میتواند از قبل از تولد آغاز شود و به طیف وسیعتری از اثرات سلامتی منجر شود. این مواد شیمیایی که میتوانند در عملکرد هورمونها تداخل ایجاد کنند، در خون، شیر مادر و خون بند ناف شناسایی شدهاند. مواجهه زودهنگام، حتی قبل از تولد، ممکن است هورمونها را مختل کند و به طور بالقوه بر رشد مغز، رشد و سلامت تولیدمثل تأثیر بگذارد.
نگرانیها درباره EDCs
شیلا آگاروال خان، مدیر بخش صنعت و اقتصاد UNEP، بر نگرانیها تأکید کرد که EDCs میتوانند هورمونهای ضروری برای عملکردهای مختلف در انسانها و حیات وحش مانند توسعه، تولیدمثل، متابولیسم و رفتار را مختل کنند. این اثرات میتوانند طولانیمدت و گاهی غیرقابل بازگشت باشند. بسیاری از مواجههها از طریق محصولات روزمره اتفاق میافتند و شرکتها قدرت انتخاب یا تغییر مواد شیمیایی مورد استفاده در این محصولات را دارند. کسبوکارهایی که به صورت فعال مواد موجود در محصولات را آزمایش و افشا میکنند و مواد شیمیایی مضر را جایگزین میکنند، احتمالاً از مقررات جلوتر خواهند بود و مسئولیتهای آینده را کاهش خواهند داد.
یافتههای گزارش ۲۰۲۶
گزارش وضعیت علم درباره مواد شیمیایی مختلکننده غدد درونریز ۲۰۲۶ اولین بهروزرسانی جهانی بزرگ از زمان ارزیابی UNEP-WHO در سال ۲۰۱۲ را نمایندگی میکند. بیش از یک دهه تحقیق، شواهد ارتباط EDCs با آسیب در انسان و حیات وحش را تقویت کرده است. شواهد قویتری وجود دارد که مواجهه با EDCs با تأثیرات بر باروری، توسعه تولیدمثلی و مغزی، عملکرد تیروئید، متابولیسم، ایمنی و سلامت قلبیعروقی مرتبط است. نگرانیهای جدید شامل بیماری کبد متابولیک و اثرات احتمالی بر کلیه است، اگرچه شکافهای علمی همچنان وجود دارد.
تأثیر فراتر از سلامت انسانی
مواجهه با EDCs نه تنها انسانها بلکه حیات وحش را نیز تحت تأثیر قرار میدهد و تولیدمثل، توسعه و رفتار در ماهیها، پرندگان، دوزیستان و پستانداران را مختل میکند. با وجود ثبت بیش از ۳۵۰,۰۰۰ ماده شیمیایی در سطح جهانی، تنها بخش کوچکی برای خواص مختلکننده غدد درونریز ارزیابی شدهاند. این گزارش بر لزوم در نظر گرفتن ترکیبات شیمیایی به جای مواد منفرد تأکید میکند، زیرا بسیاری از سیستمهای نظارتی فعلی این کار را انجام نمیدهند.
توصیههای عملی
UNEP همچنین یک سنتز همراه، از شواهد تا عمل: پرداختن به مواد شیمیایی مختلکننده غدد درونریز در بخشهای مختلف را منتشر میکند که یافتههای علمی را به اقدامات عملی برای سیاستگذاران در بخشهای مختلف از جمله بستهبندی مواد غذایی، لوازم آرایشی، اسباببازیها، منسوجات، بهداشت، کشاورزی، داروسازی و مدیریت پسماند ترجمه میکند. هر دو گزارش در اولین کنفرانس بینالمللی چارچوب جهانی درباره مواد شیمیایی در ژنو راهاندازی میشوند، جایی که ذینفعان به دنبال تسریع عمل به سوی سیارهای عاری از مواد شیمیایی و پسماندهای مضر هستند.
پیشزمینه درباره مواد شیمیایی مختلکننده غدد درونریز
EDCs یک کلاس واحد از مواد شیمیایی نیستند بلکه به موادی اشاره دارند که میتوانند در سیستمهای هورمونی تداخل ایجاد کنند. آنها در محصولات مختلف از جمله پلاستیکها، آفتکشها و محصولات مراقبت شخصی استفاده میشوند. نمونههای قابل توجه شامل بیسفنول A، فتالاتها و بیفنیلهای پلیکلره (PCBs) هستند. اگرچه برخی از EDCها تحت کنترلهای بینالمللی قرار دارند، تنها بخش کوچکی از مواد شیمیایی در تجارت برای خواص مختلکننده غدد درونریز آزمایش شدهاند.
نتیجهگیری
گزارش وضعیت علم درباره مواد شیمیایی مختلکننده غدد درونریز ۲۰۲۶ بهروزرسانی جامعی درباره شواهد مربوط به EDCها ارائه میدهد و پیشرفتها در سلامت انسان و حیات وحش، مواجهه، آزمایش و رویکردهای نظارتی را ارزیابی میکند. این گزارش هزینههای عدم اقدام را برجسته میکند و پیامدهایی برای سیاستگذاران و تصمیمگیرندگان دارد. سنتز همراه راهنماییهای عملی درباره پرداختن به EDCها در بخشهای مختلف ارائه میدهد و هدف آن کاهش مواجهه و حفاظت از سلامت در سراسر جهان است.
تحلیل و پیامدهای دقیق
پیامدهای سلامت انسانی
این گزارش جزئیات میدهد که چگونه EDCها میتوانند در سیستم غدد درونریز که برای تنظیم هورمونهایی که عملکردهای مختلف بدنی را کنترل میکنند، تداخل ایجاد کنند. این تداخل میتواند به مشکلات سلامتی قابل توجهی مانند اختلالات توسعهای و تولیدمثلی منجر شود. شواهد نشان میدهد که مواجهه با این مواد شیمیایی با کاهش نرخ باروری، تغییر در توسعه اندامهای تولیدمثلی و اختلالات عصبی مرتبط است. پتانسیل این مواد شیمیایی برای تأثیر بر عملکرد تیروئید و متابولیسم، چشمانداز سلامت را پیچیدهتر میکند، زیرا این سیستمها برای حفظ هموستاز و سلامت کلی ضروری هستند.
تأثیر بر حیات وحش و اکوسیستم
فراتر از سلامت انسانی، EDCها تهدید قابل توجهی برای حیات وحش محسوب میشوند. این گزارش تأکید میکند که این مواد شیمیایی میتوانند فرآیندهای تولیدمثلی و توسعهای را در گونههای مختلف جانوری از جمله ماهیها، پرندگان، دوزیستان و پستانداران مختل کنند. این اختلال میتواند به کاهش جمعیت و تغییر اکوسیستمها منجر شود، زیرا موفقیت تولیدمثلی و نرخ بقا به خطر میافتد. ارتباط متقابل اکوسیستمها به این معنی است که تأثیر بر یک گونه میتواند اثرات زنجیرهای بر دیگران داشته باشد، که اهمیت پرداختن جامع به مواجهه با EDCها را برجسته میکند.
توصیههای نظارتی و سیاستی
این گزارش خواستار چارچوبهای نظارتی پیشرفتهتر برای پرداختن به چالشهای ناشی از EDCها است. توصیه میکند که دولتها فرآیندهای آزمایش و ارزیابی دقیقتری برای مواد شیمیایی اتخاذ کنند و بر پتانسیل مختلکننده غدد درونریز آنها تمرکز کنند. با اولویت دادن به حذف تدریجی مواد شیمیایی مضر شناختهشده و ترویج استفاده از جایگزینهای ایمنتر، سیاستگذاران میتوانند خطرات مرتبط با مواجهه با EDCها را کاهش دهند. این گزارش همچنین بر نیاز به همکاری بینالمللی تأکید میکند، زیرا تولید و استفاده از مواد شیمیایی مسائل جهانی هستند که نیاز به تلاشهای هماهنگ برای پرداختن مؤثر به آنها دارند.
نقش صنعت و مصرفکنندگان
صنایع نقش محوری در کاهش مواجهه با EDCها با اتخاذ شیوههای شیمیایی ایمنتر و افزایش شفافیت درباره مواد استفاده شده در محصولات خود ایفا میکنند. با سرمایهگذاری در تحقیق و توسعه جایگزینهای غیرسمی، شرکتها میتوانند راه را برای ایجاد محصولات مصرفی ایمنتر هدایت کنند. مصرفکنندگان، از سوی دیگر، میتوانند با انجام انتخابهای آگاهانه و حمایت از شفافیت و پاسخگویی بیشتر از سوی تولیدکنندگان، تقاضا برای محصولات ایمنتر را هدایت کنند.
جهتهای تحقیقاتی آینده
این گزارش چندین زمینه را شناسایی میکند که در آنها تحقیقات بیشتری برای درک کامل پیامدهای مواجهه با EDCها مورد نیاز است. این موارد شامل مطالعه اثرات ترکیبات شیمیایی است، زیرا مواجهه در دنیای واقعی اغلب شامل چندین ماده است که به روشهای پیچیدهای تعامل دارند. علاوه بر این، تحقیقات بیشتری برای بررسی اثرات سلامت بلندمدت مواجهه با دوز کم، به ویژه در دورههای حیاتی توسعه، مورد نیاز است. با پرداختن به این شکافهای تحقیقاتی، دانشمندان میتوانند دادههای جامعتری برای اطلاعرسانی به تصمیمات سیاستی و نظارتی ارائه دهند.
نتیجهگیری
یافتههای گزارش وضعیت علم درباره مواد شیمیایی مختلکننده غدد درونریز ۲۰۲۶ نیاز فوری به اقدام برای پرداختن به مواجهه گسترده با EDCها را برجسته میکند. با اجرای توصیههای مطرح شده در این گزارش، دولتها، صنایع و مصرفکنندگان میتوانند با هم کار کنند تا خطرات مرتبط با این مواد شیمیایی را کاهش دهند و از سلامت انسانی و محیط زیست محافظت کنند. سنتز همراه نیز گامهای عملی برای بخشهای مختلف ارائه میدهد و اطمینان میدهد که رویکردی هماهنگ برای مقابله با این چالش جهانی اتخاذ میشود.